You are here

Ostra choroba żylna

Ostra choroba żylna

Zapalenie żył, zakrzepica żył głębokich i zatorowość płucna to najpoważniejsze ostre objawy choroby żylnej. Te schorzenia przeważnie pojawiają się nagle i nie są poprzedzone przez inne choroby, ale mogą również rozwinąć się w przebiegu przewlekłej choroby żylnej.

Zakrzepowe zapalenie żył powierzchownych

Zakrzepowe zapalenie żył powierzchownych rozwija się z powodu zakrzepu (skrzepliny), który powstaje wewnątrz żylakowato poszerzonego naczynia należącego do powierzchownego układu żylnego (tuż pod skórą), i często wiąże się z zapaleniem żyły. Część żylaka nagle staje się czerwona, ocieplona, bolesna i twarda. Stan zapalny może rozprzestrzeniać się wzdłuż żyły, do góry lub w dół. Ryzyko zatorowości płucnej jest ograniczone, ale istnieje. Konieczna jest więc wizyta u lekarza. Zakrzepica żył powierzchownych może również objąć żyły głębokie lub mieć związek z zakrzepicą w obrębie żył głębokich albo zakrzepicą w innych lokalizacjach. Nie istnieją wyraźnie określone przyczyny zapalenia żył. Niekiedy może ono być spowodowane przez niewielki uraz żyły, który jest bardziej prawdopodobny w przypadku żylaków.

W większości przypadków leczenie będzie polegać na noszeniu medycznych pończoch uciskowych firmy SIGVARIS o poziomie ucisku od 20 do 30 mm Hg, ruchu i miejscowym stosowaniu leków przeciwzapalnych. Można również rozważyć drenaż lub chirurgiczne usunięcie żylaków.

Zakrzepica żył głębokich

Zakrzepowe zapalenie żył lub zakrzepica żył głębokich (ZŻG) są spowodowane powstaniem skrzepu krwi w obrębie kończyn dolnych. Skrzep wewnątrz żyły może przylegać do ściany naczynia lub poruszać się swobodnie w jego świetle. Związek z powstawaniem ZŻG mogą mieć następujące czynniki: 

  • zmiana w przepływie krwi,  
  • zmiana składników krwi,  
  • uszkodzenie wewnętrznej warstwy żył.

Zmiany w przepływie krwi mogą następować w wyniku unieruchomienia (przedłużone pozostawanie w łóżku, opatrunki gipsowe, długie podróże samolotem, samochodem lub pociągiem). Zmiany w składzie krwi mogą być spowodowane leczeniem hormonalnym, paleniem papierosów lub chorobą nowotworową. Ściana naczynia może zostać uszkodzona w efekcie różnych urazów (np. wypadków, chorób zapalnych, choroby nowotworowej). Ryzyko wystąpienia ZŻG jest wyższe u osób starszych. Zakrzepica żył głębokich może rozwinąć się również u osób, które wcześniej nie cierpiały na chorobę żył.

Najczęstsze objawy ZŻG obejmują: 

  • ostry ból w łydce,
  • stwardnienie łydki,
  • bolesny obrzęk kostki, który może sięgać do poziomu kolana, a nawet uda,
  • ciepłotę skóry.

Ból łydki może utrudniać chodzenie. Można również odczuwać ocieplenie oraz zaobserwować zmianę koloru skóry na niebieski lub czerwony. Jednak w prawie 50 procentach przypadków ZŻG nie występują żadne objawy, które byłyby możliwe do rozpoznania. 

Jeśli wystąpią opisane wyżej objawy, należy szybko udać się do lekarza w celu potwierdzenia diagnozy, co jest możliwe przy pomocy prostego badania USG, które jest bezbolesne i pozbawione jakiegokolwiek ryzyka. Można przeprowadzić swoiste badanie krwi w celu pomiaru poziomu D-dimerów, które wskazują na niedawno przebytą zakrzepicę. Wczesna diagnoza i leczenie znacząco zmniejszają ryzyko wystąpienia poważnych powikłań.

Leczenie zakrzepicy żył głębokich będzie oparte na przyjmowaniu leków przeciwkrzepliwych i noszeniu medycznych pończoch uciskowych SIGVARIS o poziomie ucisku od 30 do 40 mm Hg, które szybko i trwale wyeliminują objawy, a także umożliwią mobilność i wykonywanie codziennych czynności.

Obydwa rodzaje terapii będą trwały od kilku tygodni do kilku miesięcy. W przebiegu ZŻG największe ryzyko stanowi zatorowość płucna. Jednak jeśli leczenie zostało już rozpoczęte, ryzyko jest minimalne. W związku z tym w większości przypadków leczenie może być prowadzone w trybie ambulatoryjnym.

Zatorowość płucna

Zatorowość płucna (ZP) występuje, gdy skrzep krwi lub jego część (zator) odłącza się i migruje do tętnic płucnych. Większość pacjentów z ZŻG cierpi na nierozpoznaną zatorowość płucną. Zatorowość płucna jest najpoważniejszym powikłaniem ZŻG, ponieważ może prowadzić do śmierci.

Objawy ostrej zatorowości obejmują ból w klatce piersiowej (ból zależny od oddychania), lęk, duszność, krwioplucie, znaczny spadek ciśnienia krwi i szybką akcję serca. Ponieważ jednak te symptomy występują często również w przebiegu innych chorób, zatorowość płucna może nie być zdiagnozowana od razu. Jedynie pewne badania, takie jak tomografia komputerowa płuc, umożliwiają w większości przypadków postawienie właściwej diagnozy.

Jeśli wystąpią wskazane objawy, należy natychmiast szukać pomocy lekarskiej.

Leczenie obejmuje podawanie leków przeciwzakrzepowych.

Większość osób po przebytej zatorowości płucnej wraca do zdrowia. Jednak pond 200 tysięcy osób rocznie na terenie Stanów Zjednoczonych i ponad 15 tysięcy we Francji umiera z powodu tej choroby.

Zespół pozakrzepowy

Długotrwałe powikłania ZŻG, określane jako zespół pozakrzepowy (ZPZ), rozwijają się u jednej trzeciej pacjentów. To schorzenie może objawiać się przewlekłym bólem, obrzękiem i dyskomfortem w obrębie nogi oraz otwartym owrzodzeniem spowodowanym uszkodzeniem zastawek żylnych przez skrzep krwi. Prawdopodobieństwo powstania nowego zakrzepu jest wyższe u pacjentów, którzy mieli epizod ZŻG w przeszłości. Skutki ZPZ są długotrwałe i mogą obniżyć jakość życia pacjentów.

Noszenie pończoch uciskowych jest podstawową metodą zarówno zapobiegania, jak i leczenia ZPZ. Połowa pacjentów z ZŻG nie wyzdrowieje całkowicie, ponieważ zastawki żył głębokich są nieodwracalnie uszkodzone. Może to prowadzić do ociężałości, bólu, obrzęku i zmian skórnych na nodze. Częstość występowania oraz stopień tego klinicznego efektu mogą być znacząco zmniejszone dzięki noszeniu pończoch uciskowych.

Krwawienia z żylaków

Samoistne lub przypadkowe krwawienie z żylaków może być przyczyną znaczącej utraty krwi. Najczęściej dochodzi do niego w przypadku żylaków żył powierzchownych lub śródskórnych albo owrzodzeń żylnych. Jest to poważne powikłanie żylaków, jeśli od razu nie włączy się leczenia. Jeśli pacjent pozostaje w pozycji stojącej, może dojść do dużego krwawienia. W celu powstrzymania krwawienia należy podnieść kończynę powyżej serca i utrzymać na tym poziomie, jednocześnie uciskając ranę palcami. Nie należy stosować żadnej opaski uciskowej. Krwawienie zatrzyma się po kilku minutach. Następnie należy ciasno zabandażować krwawiące miejsce i udać się do lekarza, aby zastosować odpowiednią terapię uszkodzonej żyły.