You are here

Przewlekłe choroby żylne

Przewlekłe choroby żylne

Ciężkie nogi, uczucie obrzęku i bólu nóg

Poczucie dyskomfortu w nogach może być symptomem ukrytej choroby układu żylnego. Odczuwalne są wtedy zmęczenie i ból nóg, pojawiające się zwłaszcza podczas wielogodzinnego siedzenia lub stania. W okresie letnim objawy te mogą się nasilić z powodu upału. Zazwyczaj opuchnięte są również stopy i kostki (zwłaszcza wieczorem). W przypadku obrzęku (opuchlizny) pojawiającego się po kilku godzinach spędzonych w podróży (w samolocie, samochodzie, pociągu, autobusie), wystarczy zastosować się do kilku łatwych wskazówek, które pomogą podróżować na długie dystanse w większym komforcie. Skurcze nocne z kolei rzadko mają pochodzenie żylne. Należy przy tym pamiętać, że ból nóg nie zawsze jest związany z chorobami żył. W każdym przypadku należy zgłosić się do lekarza, by postawił diagnozę i zaproponował odpowiednie leczenie

Pajączki żylne

To skupisko poszerzonych żyłek podskórnych o średnicy poniżej 1 mm (1), określanych również mianem pajączków naczyniowych. Są to małe, poszerzone żyły powierzchowne, znane również jako teleangiektazje. Mogą znajdować się na różnych częściach nóg. Jeśli są widoczne na udach, zwykle stanowią jedynie problem estetyczny. Jeśli jednak są zlokalizowane na kostkach, mogą wskazywać na poważną niewydolność żylną. Może ona być zdiagnozowana podczas wizyty lekarskiej. Jeżeli pajączki stanowią problem estetyczny, to warto pamiętać, że mogą być usunięte za pomocą wielu prostych metod.

Żylaki

Poszerzone żyły podskórne o średnicy 3 mm lub większej, mierzonej w pozycji stojącej (1). W takiej poszerzonej żyle zastawki są uszkodzone, co sprawia, że krew płynie wstecz. Ten stan jest określany jako refluks krwi. Żylaki mogą powodować ból, ale też być całkowicie bezbolesne. Mogą obejmować żyły piszczelowe, dopływy żyły piszczelowej lub powierzchowne żyły nóg niepołączone z żyłą piszczelową. Możemy je znaleźć na stopach, łydkach, udach lub na całej nodze. Żylakowato zmienione żyły mają zwykle kręty przebieg, ale również żyły odpiszczelowe o prostym przebiegu, w obrębie których występuje refluks, mogą być klasyfikowane jako żylaki. Jeśli schorzenie to nie jest leczone, może doprowadzić do poważnych powikłań.

Przewlekła niewydolność żylna (PNŻ)

Termin „przewlekła niewydolność żylna” oznacza funkcjonalną nieprawidłowość w układzie żylnym i zwykle jest zarezerwowany dla bardziej zaawansowanego stadium choroby, w przebiegu którego występują obrzęk, zmiany skórne i owrzodzenia żylne (1).

Obrzęk

Wyczuwalny wzrost objętości płynu w skórze i tkance podskórnej, któremu towarzyszy wzrost ciśnienia (1). Obrzęk żylny zwykle występuje w obrębie kostek, ale może również obejmować nogę i stopę. Obrzęk podudzi powstaje, gdy krew zatrzymuje się w powierzchownych i/lub głębokich żyłach nóg. Naczynia kapilarne nie są w stanie pełnić swojej funkcji. Woda i produkty przemiany materii gromadzą się w skórze podudzi, wywołując obrzęk żylny (opuchlizna stóp i kostek). Nie wszystkie obrzęki mają jednak pochodzenie żylne. Zawsze należy skonsultować się z lekarzem w celu postawienia odpowiedniej diagnozy.

Noszenie pończoch uciskowych SIGVARIS zmniejsza lub całkowicie eliminuje obrzęki. Wymagany poziom ucisku określa lekarz, w zależności od stanu pacjenta.

Zapalenie skóry, egzema

Rumieniowate zapalenie skóry, które może prowadzić do tworzenia się pęcherzy, wydzieliny lub łuszczenia się skóry nóg (1). Najczęściej jest obserwowane w pobliżu żylaków, lecz może powstać w dowolnym miejscu na nogach. Rumieniowate zapalenie skóry zwykle spotyka się w przebiegu niekontrolowanej ZŻG, ale może ono być także spowodowane uczuleniem na leki stosowane miejscowo. Zastój żylny prowadzi do reakcji zapalnej skóry, która również może powodować egzemę. Jest to przykład schorzenia określanego przez specjalistów jako zastoinowe zapalenie skóry.

Pigmentacja

Brązowawe przebarwienie skóry spowodowane przez wynaczynioną krew. Zazwyczaj występuje w obrębie kostki, lecz może rozciągać się na nogę i stopę (1). Przebarwienie skóry utrzyma się nawet po usunięciu żylaków metodą chirurgiczną lub dzięki skleroterapii.

Stwardnienie skórno-tłuszczowe (LDS)

Miejscowe przewlekłe zapalenie i zwłóknienie skóry oraz tkanki podskórnej podudzia, czasami związane ze zbliznowaceniem lub przykurczem ścięgna Achillesa (1). Stwardnienie skórno-tłuszczowe może być niekiedy poprzedzone przez zapalny obrzęk skóry, powodujący ból. Jest on często określany jako zapalenie tkanki podskórnej. Stwardnienie skórno-tłuszczowe musi być różnicowane z zapaleniem naczyń chłonnych, różą oraz zapaleniem podskórnej tkanki łącznej na podstawie charakterystycznych miejscowych i ogólnych objawów, które są inne w przebiegu każdego z tych schorzeń. Stwardnienie skórno-tłuszczowe jest objawem ciężkiej ZŻG. Określenie to odnosi się do zapalenia skóry i tkanki podskórnej, zgrubienia skóry i przebarwienia od jasnego do ciemnego brązu w obrębie dolnej partii nóg.

Biała atrofia

Lokalne, często okrągłe, białawe i atroficzne obszary skóry otoczone rozszerzonymi naczynkami, które czasami występują razem z przebarwieniami (1). Jest to objaw ciężkiej ZŻG i nie należy go mylić z bliznami po wygojonych owrzodzeniach. Blizny po owrzodzeniach również mogą przyjmować formę atroficznych obszarów skóry, ale można je odróżnić od białej atrofii, opierając się na dodatnim wywiadzie w kierunku owrzodzeń oraz wyglądzie zmian. Przedstawiona definicja nie obejmuje blizn po owrzodzeniach.

Owrzodzenie nóg

Uszkodzenie skóry na całej jej grubości, najczęściej w rejonie kostki, które nie goi się spontanicznie, lecz utrzymuje się w związku z PCŻ (1). Owrzodzenie na nodze to otwarta rana. Najczęściej pojawia się za kostką i powyżej niej, na wewnętrznej stronie nogi. Wrzód jest spowodowany zastojem żylnym, to znaczy powolnym przepływem krwi w żyłach. Ponieważ uszkodzone żyły nie mogą zapewnić prawidłowego powrotu krwi, produkty uboczne metabolizmu komórek nie są wystarczająco skutecznie usuwane, tworząc przez to toksyczne środowisko, które uniemożliwia gojenie się rany. Powstaje błędne koło obejmujące przewlekłe nadciśnienie żylne i wtórne dolegliwości miejscowe. Z tego powodu owrzodzenie goi się jedynie wtedy, gdy nadciśnienie żylne jest kontrolowane poprzez wyeliminowanie odpowiedzialnych za nie żylaków lub zastosowanie bardzo silnego ucisku. Jest on zwykle niezbędny w przypadku uszkodzenia żył głębokich. Tylko lekarz może przepisać odpowiednio dostosowane leczenie, po przeprowadzeniu niezbędnych badań, które umożliwią precyzyjne wykrycie przyczyny owrzodzenia. 

Przypis:

1 Eklof B, Rutherford RB, Bergan JJ, Carpentier PH, Glovicski P, Kistner RL, i wsp. Revision of the CEAP Classification of Chronic Venous Disorders: Consensus Statement. J Vasc Sur 2004;40:1248-52.